icoontje 'slechtziend'icoontje 'blind'Visuele beperkingen

Wat is een visuele beperking?

Een visuele beperking is een beperking die er ons van weerhoudt om de dingen rondom ons goed te zien en juist te interpreteren.

De oorzaken van die beperking zijn divers: misschien werkt het oog niet goed, ofwel wordt het beeld niet goed doorgestuurd naar de hersenen, soms verloopt de verwerking van het beeldsignaal niet vlot.

De problemen kunnen zich manifesteren op verschillende vlakken: een verminderde gezichtsscherpte, een kleiner gezichtsveld, een beperkt dieptezicht, kleurenblindheid, slechte oogmotoriek, problemen met de aanpassing aan licht en donker.

Bij ernstige visuele beperkingen spreekt men van slechtziendheid of blindheid. Om de graad van slechtziendheid of blindheid te bepalen wordt vooral rekening gehouden met twee begrippen, namelijk gezichtsscherpte (visus) en gezichtsveld.

Gezichtsscherpte

vrouw lost kruiswoordraadsel op met beeldschermloep

De gezichtsscherpte of visus is een maat voor de kleinste details die iemand nog kan onderscheiden. De gezichtsscherpte kan gemeten worden met letterkaarten, symboolkaarten of plaatjes: hoe kleiner de tekens die je op een bepaalde afstand nog van elkaar kunt onderscheiden, hoe beter je gezichtsscherpte.

Als 'normaal' wordt de waarde 1.0 genomen: hierbij kun je, eventueel met bril, van op een welbepaalde afstand de verschillen zien tussen de tekens in een welbepaalde grootte. Wie hiervoor een stuk dichter moet komen (of de tekens zoveel groter moet laten verschijnen), krijgt een lager cijfer. Een visus van 0.5 betekent dat je alles van 2 maal zo dicht moet bekijken om hetzelfde te kunnen zien als een 'normaal' ziend persoon. Met een visus van 0.10 moet je 10 maal zo dichtbij staan.

Bij visus 0.0 spreekt men van totale blindheid. Al wat tussen 0.0 en 1.0 ligt, is slechtziend, variërend van licht slechtziend tot feitelijk blind.

Gezichtsveld

Een tweede criterium bij het bepalen van slechtziendheid is de grootte van het gezichtsveld waarmee iemand kan zien. We zien met onze ogen niet alleen het ene punt dat recht voor het oog ligt, maar een breder veld, gaand van links naar rechts en van boven naar onder. De breedte van het gezichtsveld is bij de meeste mensen met normale ogen 140 graden. Bij slechtzienden kan dat een stuk kleiner zijn.

Is het resterende gezichtsveld met het beste oog kleiner dan 10 graden, dan spreekt men (bij de meeste organisaties) van blindheid.

Blind of slechtziend

man aan het werk met laptop

Er bestaat geen eenduidige definitie van blindheid of slechtziendheid. De normen en omschrijvingen van deze twee termen verschillen van land tot land, van organisatie tot organisatie.

Een indeling die vaak gebruikt wordt, is die van de W.H.O. (Wereld Gezondheids Organisatie). Deze organisatie onderscheidt 5 categorieën van visuele afwijkingen: slechtziend, zeer slechtziend, maatschappelijk blind, blind en totaal blind.

Voor het onderscheid tussen blind, slechtziend en goedziend gebruikt de W.H.O. volgende criteria:

Blind:

  • Het gezichtsvermogen is beperkt tot 1 twintigste van dat van een normaal ziende persoon.
  • of het gezichtsveld is beperkt tot 10 graden of minder
  • of de gezichtsscherpte van het beste oog is minder dan 0.05.

Slechtziend:

  • Het gezichtsvermogen is beperkt tot 30% van dat van een normaal ziende persoon
  • of het gezichtsveld is beperkt tot minder dan 20 graden.

Persoonlijke benadering

Sensotec gebruikt bij het voorstellen van geschikte hulpmiddelen voor blinden en slechtzienden geen vaste onderverdeling tussen beide doelgroepen, maar gaat uit van de persoon zelf, van de situatie waarin hij of zij zijn gezichtsbeperking wil overwinnen en van het resultaat dat hij hiermee wil bereiken.